خانه سجلدی با ما باش
 


  چاپ        ارسال به دوست

افزایش ظرفیت دانشگاه ها، فرصت یا تهدید

بررسی عدم تناسب نیاز کشور با ظرفیت رشته های تحصیلی

بسم الله الرحمن الرحیم

 

 

در کشور ما رشته های دانشگاهی مختلفی وجود دارد که اندکی از آن ها اشباع شده اند. برخی هم با نیاز های کشور متناسب نبوده و بازار کار مناسب نداشته و فقط صرف مدرک گرفتن مورد استقبال دانشجویان قرار می گیرند. در اغلب موارد آنچه که میان اهداف گوناگون یک دانشجو برای ورود به دانشگاه، گم می شود نیاز جامعه و کشور است.

 درست است که برخی رشته ها مانند پزشکی، مهندسی عمران، حقوق، روانشناسی و ... ظرفیت شان در دانشگاه ها تکمیل شده است، ولی ما هنوز در سطح کشور به پزشک ، مهندس ، وکیل و روانشناس نیاز فراوان داریم. در صورتی که گاهی به جای رشته های کاربردی و مورد نیاز جامعه، در رشته هایی دانشجو پذیرش می شود که با ظرفیت کمتر یا تعدیل ظرفیت در آن ها هم می توان دانشجو پذیرش کرد.

کاربردی بودن رشته ها همچنین به لحاظ رویکرد جنسیتی نیز قابل بحث است، به این معنا که طبعا تحصیل هر رشته ای برای دانشجویان دختر مناسب نبوده، همانطور که برخی رشته ها برای پسران دانشجو مطلوب نیست. متاسفانه برخی دختران دست به انتخاب رشته های نامناسب می زنند که بعد از فارغ التحصیلی نمی توانند به کار در زمینه رشته تحصیلی شان  بپردازند و از تحصیل در این رشته پشیمان می شوند و از خود می پرسند که آیا فقط صرف علاقه 4 سال از  عمر خود و پول بیت المال را خرج کرده اند؟ همچنین برخی دانشجویان پسر با انتخاب رشته ای که به هیچ وجه آینده شغلی مطلوب نداشته، باعث سردرگمی و پریشانی خود بعد از فارغ التحصیلی می شوند.

آیا درست است که با درآمد نفت، پول دولت و البته کمی هزینه شخصی وارد دانشگاه شده و در آخر فارغ التحصیل رشته ای شوی که نه تنها  با نیاز های جامعه تناسب ندارد، بلکه تحمیل یک بار اضافی و هزینه ای برای کشور است.

در حالی که همان فرد می توانست با انتخاب یکی از علوم بین رشته ای و کاربردی مانند پرستاری یکی از بزرگترین خدمت ها را به خود و کشور کند، البته متاسفانه برخی از این رشته ها شاید جایگاهی محبوب و معقول از حیث تبلیغات در بین مردم نداشته باشند، اما یکی از مهم ترین نیاز های کشور را مرتفع می کنند.

علاقه یا ژست اجتماعی؟

گاهی پیش می آید که دانشجویان صرفا بر اساس موقعیت و جایگاه اجتماعی و به عبارت دقیق تر ژست های به ظاهر فریبنده، دست به انتخاب رشته می زنند و نقش علاقه در انتخاب آنها تقریبا ناچیز است. از طرفی وجود ظرفیت قابل قبول و حتی افزایش ظرفیت در این رشته ها، در دوره های شبانه، غیر انتفاعی و پیام نور، نیز محرکی است که دانشجویان را برای انتخاب بیشتر تشویق می کند.

به همین دلیل است که برخی از دختران فقط صرف به دست آوردن پرستیژ مذکور، دست به انتخاب رشته هایی نامتناسب با روحیه و جسم خود می زنند؛ تحصیل در برخی رشته های فنی مانند مکانیک ، برق ، عمران، معدن ،کشاورزی و... برای دختران دانشجو انتخاب مناسبی نبوده و در آینده شغلی آنها موثر است. در صورتی که آنها می توانند با انتخاب رشته هایی دیگر که فشار رشته های مذکور را به همراه ندارد، بهترین ها را برای خود رقم بزنند و با کمترین حجم کار به خانواده خود هم رسیدگی کرده و محیطی امن برای خانواده خود بسازند.

تعداد دختران دانشجویی که در دوران کارشناسی خود یک رشته فنی را برگزیده و  در مقطع کارشناسی ارشد خود به تحصیل در یکی از رشته های علوم انسانی می پردازند بسیار است و این می تواند خود یکی از نمونه های تصمیم گیری درباره آینده شغلی و مسیر تحصیلی دختران فارغ التحصیل در رشته های فنی باشد.

البته در انتخاب رشته نمی توان علاقه را کنار گذاشت و چنانچه دانشجویی با علاقه دست به انتخاب و تحصیل در رشته خاص و یا حتی دشواری زد، قطعا در آن مسیر موفق بوده و کاهش ظرفیت در اینگونه رشته ها برای آنکه علاقه مندان و افرادِ با استعداد از دیگران متمایز شوند، راهکار خوبی است. در رقابت برای رسیدن به ظرفیت محدود این رشته ها کسانی موفق خواهند شد که علاقه و هدف شان مشخص است.

فارغ التحصیلان بیکار

بر اساس آخرین سرشماری صورت گرفته، 768 هزار بیکار در کشور دارای تحصیلات فوق دیپلم تا دکترای تخصصی هستند! که در این بین، 505 هزارنفر دارای مدرک کارشناسی و 1000هزار نفر مدرک فوق دیپلم هستند، ضمن اینکه بیشترین تعداد بیکاران دانشگاهی نیز در رشته های علوم انسانی و هنر، علوم اجتماعی، بازرگانی و حقوق و مهندسی ساخت و تولید هستند.

یکی از مهم ترین دلایل به وجود آمدن این شرایط عدم هماهنگی دانشگاه ها با بازار کار و نیاز کشور در زمینه های مختلف است. دانشگاه ها مدام ظرفیت برخی رشته هایی را که کمتر در سطح جامعه به آنها نیاز هست، مرد یا زن هم فرقی نمی کند، بالا برده و باعث این می شود که سالانه افراد قابل توجهی در سطح جامعه با مدارک بالا رها شوند و نتوانند هیچ خدمتی بعد از سالها تحصیل برای کشور خود انجام دهند.

بیشترین تعداد بیکاران در رشته های مهندسی ، ساخت و تولید با 251 هزار و 402 نفر وجود دارد و پس از آن نیز 222هزار و 112 نفر در رشته های علوم اجتماعی ، بازرگانی ، حقوق قرار دارند. از مجموع بیش از 768هزار نفر بیکار فارغ التحصیل دانشگاهی ،363 هزار و 740نفر مرد و404 هزار311 نفر نیز زن است.

بالاترین تعداد مردان بیکار در رشته مهندسی ساخت و تولید با 178 هزار و 461 نفر است و بیشترین تعداد زنان بیکار نیز با 134 هزار و 791 نفر در رشته های علوم اجتماعی ، بازرگانی و حقوق تحصیل کرده اند . مجموعا 100 هزار و 912 نفر مرد و زن در رشته های علوم انسانی و هنر بیکار هستند و 76هزار و 191نفر نیز در علوم ، ریاضی و کامپیوتر جزو بیکاران محشوب نمی شوند.

28 هزار و 428 نفر در رشته های کشاورزی و دامپزشکی ، 25 هزار و  997 نفر در رشته های بهداشت و رفاه (بهزیستی )و در 17 هزار  و 407 نیز در رشته خدمات بیکار هستند . از کل 768 هزار بیکار فارغ التحصیل دانشگاهی کشور 12 هزار و 45 نفر رشته تحصیلی خود را اظهار نکرده اند...

با توجه به آمارهای موجود در زمینه بیکاریِ اغلب افراد جامعه دانشگاهی کشور، عدم انطباق پذیرش دانشگاه ها  با نیازهای فعلی کشور مشهود است و طبیعتا بازنگری در تعدیل، کاهش یا افزایش ظرفیت رشته های دانشگاهی متناسب با کاربرد آنها راه برون رفت از این وضعیت خواهد بود.

 

 

زهرا پیران 


١٣:٠٦ - پنج شنبه ٢٧ فروردين ١٣٩٤    /    عدد : ٤٢٩٠٧٥    /    تعداد نمایش : ٤٨٢


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




: بازديدکنندگان آنلاين
4659: بازديد کنندگان اين صفحه
54: بازديدکنندگان امروز
263861: کل بازديدکنندگان
0.68: زمان بارگداری صفحه